گاهی اوقات قصد انشای مطلبی را می‌کنم و قدری هم بدان همت. لیکن، قضا و قدر، به شکل مشغله و غیره، اجازه پایان یافتن نوشتار را نمی‌دهد. لذا، نوشته را منتشر نمی‌کنم در اینجا، که پرداختش کنم و مستندش سازم و کیفیت متن و محتوا را، در حد توان خویش، بالا برم و از این دست. پیش‌نویس مورد نظر را مناسب انتشار نمی‌دانم، اعنی. اما مدتی می‌گذرد و هیچ در آن تغییری نمی‌دهم، خاصه از جهت تنگی وقت. اما پس از مدتی که حس می‌کنم تاریخ انقضایش گذشته و مطلب از دهان افتاده، ناراحت می‌شوم که چرا همان متن نیمه‌کاره را نگذاشتمش اینجا. به هرحال این فرسته از این قسم است که قولش دادم و خاک بسیار خورده و غبارآلوده است.

در این سفر به نکات ذی‌قیمتی من‌باب نظام جاده‌ای ولایات متحده دست یافتم که مخلصش را در این نوشتار می‌نهم. علاوه بر آن‌که بعض مسائل برایم جذابیت داشت و با وطن تفاوت می‌نمود، کمیته بررسی علل شکست و ضلالت جاده‌ای که مسئولیت کشف عوامل مختل کننده دستگاه ناوبری را بر عهده داشته، جهت تنویر افکار عمومی، پیرامون برخی حقایق به ارائه گزارش می‌پردازد. طبق معمول گفتنی‌ها زیاد است و بالاجبار مطالب در دو فرسته تقدیم می‌گردد.

أخبرني رفيقي و صديقي، إبن أبي محمد نوجرسي، حفظه الله، عن سلمان بوستوني، فتح الله له ابواب الجنة، انّه قد نطق هنا، في عمارته الجليلة، نطقاً تمجيدياً في نظام طرائق هذه المملکة.
بسیاری حرف‌های سلمان را قبول دارم ولی بالطبع با بعضی‌اش هم موافق نیستم. اما این‌جا قصد ندارم که جواب بدهم و ... فقط آن قدری که لازم است از نظام راه‌ها می‌گویم و برای کسب اطلاعات بیشتر مثلاً به این‌جا یا این‌یکی‌جا رجوع کنید. سپس علل ناکامی را در چند مورد شرح می‌دهم و گلایه‌های خود را طرح خواهم نمود.

هر چه این‌جا می‌گویم، امکان خطا دارد و استثناخیز است، چه خود آگاه باشم و چه خیر؛ فی‌المثل بدیهی‌ترین خواصی که برای شماره راه‌ها آورده می‌شود، هم مستثنا دارد و ... راه‌های مهم برون‌شهری اصولاً در دو گروه کلی جای می‌گیرند: جاده‌ها و اتوبان‌ها. شماره‌های زوج شرقی-غربی‌اند و شماره‌های فرد شمالی‌-جنوبی.
اتوبان‌های اصلی که شاهراه‌های اساسی این مملکتند، با اعداد مضرب پنج مشخص شده‌اند. اتوبان شماره ۵، غربی‌ترین آن‌هاست که کانادا را به مکزیک متصل می‌کند و از ولایت کالیفرنیا می‌گذرد؛ شماره‌ها افزایش می‌یابند و اتوبان‌ها به سمت شرق می‌آیند، تا بدان‌جا که شماره ۹۵ بوستون را به میامی متصل می‌کند و از شهر‌های مهمی مثل نیویورک و واشنگتن می‌گذرد. اتوبان شماره ۹۰ سیاتل در غرب را به بوستون در شرق می‌رساند و پایین‌تر می‌آییم تا بالاخره اتوبان شماره ۱۰ از سانتامونیکا (کالیفورنیا) آغاز و به جکسون‌ویل (فلوریدا) ختم می‌گردد. خلاصه این شبکه راه‌های اصلی، یک صفحه مشبکه منظم را می‌سازد و بسیار قابل تأمل است. اتوبان‌های با شماره‌های سه رقمی، یا انشعاب اتوبان‌های اصلی هستند و یا حلقه‌های دور آن هستند؛ مثلاً شماره ۲۹۵ یک حلقه به دور بخشی از اتوبان ۹۵ است. البته ممکن است چند اتوبان سه‌رقمی با شماره یکسان وجود داشته باشد، ولی سعی شده که این اتوبان‌ها نزدیک هم نباشند تا بروز اشکال نکنند.
جاده‌ها که قدری قدیمی‌تر هستند، نیز اهمیت زیادی دارند. جاده شماره یک که در ولایت ما وجود دارد، مهم‌ترین خط ارتباطی این خطه است. به علل نامشخص شماره‌گذاری این جاده‌ها به عکس اتوبان‌ها از شرق به غرب و نیز از شمال به جنوب صعودی است!